این جهانِ بیوفا با کس نکردهست او وفا
درد از او بسیار باشد زو نمیآید دوا
هر درختی کاو کشد سر بر فلک از بار و برگ
هم بریزاند به قهرش عاقبت باد فنا
گر صدف پنهان شد اندر بحر بیپایان، چه غم!؟
گوهر ذات شریفت را همیخواهم بقا
گوهری شهوار از دریای لطف آمد برفت
کاندر این عالم نمیداند کسی او را بها
یارب آن درّ معانی را ز لطفِ بیدریغ
در میانِ دُرج اقبالش نگه دارد خدا
شکر معبودی ز جان گویم که بنّای ازل
گلشن اقبال عمرت را کنون کرده بنا
روز هیجا در نبردت رستم و اسفندیار
گَردِ نعل مرکبت کردند باری توتیا
جز دعای دولتت ورد زبانم هیچ نیست
آخر از دست فقیران خود چه خیزد جز دعا
بعد از این تصدیع و گستاخی که کردم در جهان
من دعای دولتت گویم بجز مدح و ثنا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر با شکایت از بیوفایی دنیا و ناپایداری هر شکوه و بزرگی آغاز میشود و به تسلیت در مرگ عزیزی گرانقدر میرسد که چون صدف یا گوهری آمد و رفت. سپس شاعر برای ممدوح آرزوی ماندگاری و بخت پایدار میکند، دلاوری او را برتر از رستم و اسفندیار میشمارد و با فروتنی، دعا برای دولت او را تنها هدیهٔ خود میداند.
هوش مصنوعی: این دنیای بیوفا با هیچکس وفا نکرده است؛ از آن درد و رنج فراوان میرسد اما درمانی به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: هر درختی که از فراوانی برگ و میوه سر به آسمان بکشد، سرانجام باد نابودی با قهر خود برگ و بارش را فرو میریزد؛ یعنی هیچ بزرگی و شکوهی پایدار نیست.
هوش مصنوعی: اگر صدف در دریای بیکران پنهان شد و از میان رفت، غمی نیست؛ آرزوی من این است که گوهرِ وجود شریف تو باقی بماند. گویا شاعر در مرگ عزیزی به ممدوح تسلیت میگوید و برای او آرزوی ماندگاری میکند.
هوش مصنوعی: گوهری شاهوار از دریای لطف الهی به این جهان آمد و رفت، و در این دنیا کسی ارزش و بهای او را نمیشناخت؛ اشاره به درگذشت کسی گرانقدر است.
هوش مصنوعی: خدایا، آن مروارید معنا و کمال را با لطف بیدریغت در صندوقچهٔ بخت و اقبالش نگاه دار.
هوش مصنوعی: از جان، خداوندی را سپاس میگویم که سازندهٔ ازلی است و اکنون گلستان بخت و عمر تو را بنیاد نهاده است.
هوش مصنوعی: در روز جنگ، پهلوانانی چون رستم و اسفندیار گرد نعل اسب تو را چون سرمه به چشم کشیدند؛ یعنی در برابر تو فروتن و خاکسارند.
هوش مصنوعی: جز دعا برای دولت و بخت تو چیزی بر زبانم جاری نیست؛ از دست درویشان و تهیدستان مگر جز دعا کاری برمیآید؟
هوش مصنوعی: پس از این زحمت و جسارتی که من، جهان، در گفتن روا داشتم، افزون بر ستایش و ثنا، برای دولت تو دعا میکنم. «جهان» در اینجا میتواند اشاره به نام خود شاعر باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عسکری شکر بود تو گو بیا میشکرم
ای نموده ترش روی ار جا بد این شوخی ترا
از که آمختی نهادن شعرهائی شوخ چم
گر برستی شاعران هرگز نبودی آشنا
کشه بر بندی گرفتی در گدائی سرسری
[...]
پادشا بر کامهای دل که باشد؟ پارسا
پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا
پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو
کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا
پادشا گشت آرزو بر تو ز بیباکی تو
[...]
تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا
در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا
تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی
تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا
من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی
[...]
شاعران بینوا خوانند شعرِ با نوا
وز نوای شعرشان، افزون نمی گردد نوا
طوطیانه گفت و نتوانند جز آموخته
عندلیبم من که هر ساعت دگر سازم نوا
اندر آن معنی که گوید بِدهَمِ انصاف سخن
[...]
ای جهانداری که هستی پادشاهی را سزا
در جهانداری نباشد چون تو هرگز پادشا
از بشارتهای دولت وز اشارتهای بخت
شاه پیروز اختری و خسرو فرمانروا
پادشاهی یافته است از نام تو عز و شرف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.