دی چو بشنیدم که کرد از ناگهان اسبت خطا
شد دل من کوفته چون پهلویت زین ماجرا
از طریق سرزنش با اسب گفتم کز خری
خواجه را از خود جدا کردی، خطا کردی چرا؟
اسب گفتا من برو از مادر او وز پدر
مهربان تر نیستم آخر چه می گویی مرا؟
نه ز پشت انداخت او را در بترجایی پدر
نه بگاه حمل مادر کرد بروی هم خطا
من خطا این کرده ام کورا نشد یکبارگی
همچو پایش از رکاب آن لحظه سر از تن جدا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه هجوی است که در ظاهرِ دلجویی از خواجهای سروده شده که از اسب افتاده است. شاعر نخست از کوفتهشدن دلش میگوید و اسب را سرزنش میکند، اما اسب در پاسخ میگوید که پدر و مادر خواجه هم در پدید آوردن او خطا کردهاند. در پایان، اسب تنها خطای خود را این میداند که سر خواجه را هم مانند پایش از تن جدا نکرده است، و همدردی آغاز شعر به نفرین و ریشخند تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: دیروز وقتی شنیدم اسبت ناگهان لغزید و تو را زمین زد، از این ماجرا دلم مانند پهلوی تو کوفته و دردمند شد.
هوش مصنوعی: به نشانهٔ سرزنش به اسب گفتم: از سر نادانی و خریت، خواجه را از خود جدا کردی و بر زمین انداختی؛ چرا چنین خطایی کردی؟
هوش مصنوعی: اسب پاسخ داد: من که از پدر و مادر او با او مهربانتر نیستم؛ آخر این چه سرزنشی است که به من میکنی؟
هوش مصنوعی: مگر پدرش او را از پشت خود به جایی بدتر نینداخت و مادرش هنگام بارداری دربارهٔ او خطا نکرد؟ یعنی پدید آمدن و زاده شدن او خودش خطایی از پدر و مادرش بوده است؛ کنایهای نیشدار به اصل و نسب خواجه.
هوش مصنوعی: خطای من فقط این بود که در آن لحظه، همانطور که پایش از رکاب جدا شد، سرش یکباره از تنش جدا نشد؛ یعنی کاش در همان افتادن کشته میشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
عسکری شکر بود تو گو بیا میشکرم
ای نموده ترش روی ار جا بد این شوخی ترا
از که آمختی نهادن شعرهائی شوخ چم
گر برستی شاعران هرگز نبودی آشنا
کشه بر بندی گرفتی در گدائی سرسری
[...]
پادشا بر کامهای دل که باشد؟ پارسا
پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا
پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو
کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا
پادشا گشت آرزو بر تو ز بیباکی تو
[...]
تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا
در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا
تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی
تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا
من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی
[...]
شاعران بینوا خوانند شعرِ با نوا
وز نوای شعرشان، افزون نمی گردد نوا
طوطیانه گفت و نتوانند جز آموخته
عندلیبم من که هر ساعت دگر سازم نوا
اندر آن معنی که گوید بِدهَمِ انصاف سخن
[...]
ای جهانداری که هستی پادشاهی را سزا
در جهانداری نباشد چون تو هرگز پادشا
از بشارتهای دولت وز اشارتهای بخت
شاه پیروز اختری و خسرو فرمانروا
پادشاهی یافته است از نام تو عز و شرف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.