ای بزرگی که از میا من و تو
همه حاجات اهل فضل رواست
طبع تو آب و خاطرت آتش
حلم تو کوه و همّتت دریاست
تا سوی من ز جانب کرمت
التفاتی نرفته مدّتهاست
نظرت نیست سوی سفلگیان
زان که قصدت به عالم بالاست
گر به خدمت رسم و گر نرسم
یک زبانم پر از دعا و ثناست
مدد همّتی دریغ مدار
که یار من از یمین شماست
ناگهان در مهّمی افتادم
که ترا نیز باد اگر چه بلاست
شب تاریک و فکر گوناگون
نیک دانی که موجب سوداست
خاصه چون شمع در میان نبود
که بدو انس مردم داناست
چشمها گرچه روشنست به جمع
جمع بی شم چشم نابیناست
به شب آنرا که روشنایی نیست
گر هزاران تکلّفست هباست
نیست پیدا مرا ز تاریکی
که چپ من کجاور است کجاست
بده انگشت و شمع می جستم
که چنین همّتی بلند کراست
که کند وجه شمع من روشن
گر به جنس خودست وگرببهاست
عاقبت عقل رهنمایم گفت
من بگویم چو شمع روشن وراست
خواجه ما هست ودر شب تاریک
روشنایی ز ماه باید خواست
زود پروانه یی به شمع بده
که ز سودای شب دلم برخاست
بده آن شمع و این شکربستان
زان که بیع شکر به شمع رواست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر پس از ستایش ممدوح و گلهای نرم از بیتوجهی او، از گرفتاری خود در شب تاریک و نبودن شمع سخن میگوید. سپس خردش او را راهنمایی میکند که روشنایی را از ممدوح، که همچون ماه است، بخواهد. در پایان با بازی با واژهٔ «پروانه» از ممدوح شمع میخواهد و شعر شیرین خود را بهای آن قرار میدهد.
هوش مصنوعی: ای بزرگواری که به برکت تو همهٔ نیازهای اهل دانش و هنر برآورده میشود.
هوش مصنوعی: سرشت تو مانند آب پاک و نرم است و ذهنت مانند آتش تیز و روشن؛ بردباریات مانند کوه استوار و بلندهمتیات مانند دریا بیکران است.
هوش مصنوعی: مدتهاست که از سوی بخشندگی تو توجهی به من نشده است.
هوش مصنوعی: نگاه تو به فرومایگان نمیافتد، زیرا آهنگ تو به جهان برتر است. شاعر با فروتنی بیتوجهی ممدوح را توجیه میکند.
هوش مصنوعی: چه به خدمتت برسم و چه نرسم، زبانم یکسره پر از دعا و ستایش توست.
هوش مصنوعی: یاری همت خود را از من دریغ مدار، زیرا بخت و یاورم از فرخندگی و دست راست (بخشش) شماست.
هوش مصنوعی: ناگهان گرفتار کاری مهم و دشوار شدم؛ کاری که هرچند گرفتاری است، آرزو میکنم تو هم آن را داشته باشی.
هوش مصنوعی: شب تاریک و اندیشههای گوناگون، چنانکه خوب میدانی، مایهٔ اندوه و پریشانی است.
هوش مصنوعی: بهویژه هنگامی که شمعی در میان نباشد، شمعی که دانایان با آن انس دارند.
هوش مصنوعی: هرچند چشمها در جمع روشن است، جمعِ بیشمع مانند چشمی نابیناست.
هوش مصنوعی: کسی که شب روشنایی ندارد، اگر هزاران زحمت هم بکشد، همه بیهوده است.
هوش مصنوعی: از شدت تاریکی نمیدانم سمت چپ و راستم کجاست.
هوش مصنوعی: با ده انگشت کورمالکورمال در جستوجوی شمع بودم و میپرسیدم چه کسی چنین همت بلندی دارد.
هوش مصنوعی: کیست که هزینهٔ شمع مرا فراهم کند و کارم را روشن سازد، چه خود شمع را بدهد و چه بهای آن را.
هوش مصنوعی: سرانجام خردِ راهنمایم گفت: من به تو روشن و راست، مانند شمع، میگویم.
هوش مصنوعی: سرور ما هست، و در شب تاریک باید روشنایی را از ماه خواست؛ یعنی ممدوح همان ماه است که باید از او یاری خواست.
هوش مصنوعی: زود فرمانی برای دادن شمع صادر کن، زیرا دلم از اندوه شب به تنگ آمده است. «پروانه» هم به معنای فرمان است و هم یادآور پروانهٔ شمع.
هوش مصنوعی: آن شمع را بده و این شکر (شعر شیرینم) را بستان، زیرا سودای شکر در برابر شمع رواست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به سرای سپنج مهمان را
دل نهادن همیشگی نه رواست
زیر خاک اندرونت باید خفت
گرچه اکنونت خواب بر دیباست
با کسان بودنت چه سود کند؟
[...]
دانشا! چون دریغم آیی از آنک
بیبهایی و لیکن از تو بهاست
بی تو ار خواسته مبادم و گنج
همچنین زاروار با تو رواست
باادب را ادب سپاه بس است
[...]
من ندانم که عاشقی چه بلاست
هر بلایی که هست عاشق راست
زرد و خمیده گشتم از غم عشق
دو رخ لعل فام و قامت راست
کاشکی دل نبودیم که مرا
[...]
بهسرای سپنج مهمان را
دل نهادن همیشگی نه رواست
زیر خاک اندرونت باید خفت
گرچه اکنونت خواب بر دیباست
با کسان بودنت چه سود کند؟
[...]
هر چه دور از خرد همه بند است
این سخن مایهٔ خردمند است
کارها را بکشی کرد خرد
بر ره ناسزا نه خرسند است
دل مپیوند تا نشاید بود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.